Είτε προσπαθούμε να χάσουμε 5 κιλά είτε περισσότερα από 50, οι ίδιες αρχές καθορίζουν το πόσο βάρος θα χάσουμε και πόσο γρήγορα. Έχοντας στο νου απλά πώς δουλεύει ο οργανισμός μας και πράττοντας ανάλογα, μπορούμε να χάσουμε βάρος χωρίς ειδικά προγράμματα διατροφής, βιβλία, ή φάρμακα.

Το σωματικό βάρος μας καθορίζεται από την ποσότητα της ενέργειας που λαμβάνουμε μέσω της τροφής μας και την ποσότητα της ενέργειας που καταναλώνουμε για τις καθημερινές μας δραστηριότητες. Η ενέργεια μετριέται σε θερμίδες. Εάν το βάρος μας παραμένει σταθερό, το πιθανότερο είναι πως λαμβάνουμε το ίδιο ποσό θερμίδων που καίμε κάθε μέρα. Εάν σιγά σιγά κερδίζουμε βάρος, είναι πολύ πιθανό η καθημερινή πρόσληψη θερμίδων να είναι μεγαλύτερη από τις θερμίδες που καταναλώνουμε για τις ημερήσιες δραστηριότητες μας.

Το κάθε άτομο έχει –σχεδόν σε μεγάλο βαθμό- τον έλεγχο τόσο της ποσότητας τροφής που καταναλώνει καθημερινά όσο και των δραστηριοτήτων του –δηλαδή την ενέργεια που χρησιμοποιεί- σε ημερήσια βάση.

Οι θερμίδες που καταναλώνουμε χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
  • στις θερμίδες του βασικού μεταβολικού ρυθμού μας (BMR), εκείνες δηλαδή που ο οργανισμός μας καταναλώνει απλά για να διατηρηθεί στη ζωή εκτελώντας βασικές λειτουργίες του σώματος, και
  • στο προσωπικό επίπεδο σωματικής δραστηριότητας του καθενός μας.

Σε κάποιους ανθρώπους, το επίπεδο BMR μπορεί να είναι υψηλότερο ή χαμηλότερο από το μέσο όρο. Αυτό ενδέχεται να οφείλεται σε γενετικούς ή κληρονομικούς παράγοντες, παθήσεις που το επηρεάζουν ή σε άλλους λόγους. Το βάρος μας παίζει, επίσης, ρόλο στο πόσες θερμίδες καίμε σε κατάσταση ηρεμίας – τα άτομα με μεγαλύτερο βάρος χρειάζονται περισσότερες θερμίδες για να αναπληρώσουν εκείνες που χάνονται.

Ο τρόπος ζωής και οι καθημερινές εργασιακές μας συνήθειες καθορίζουν σε μεγάλο ποσοστό πόσες θερμίδες χρειαζόμαστε κάθε μέρα. Κάποιος με καθημερινή, βαριά σωματική εργασία θα κάψει περισσότερες θερμίδες σε μια μέρα από κάποιον που κάθεται σε ένα γραφείο. Για τους ανθρώπους με μικρή σωματική δραστηριότητα, η γυμναστική – έστω και το πιο ολιγόλεπτο πρόγραμμα αερόβιας άσκησης, τρέξιμο σε διάδρομο γυμναστικής σε ελλειπτικό μηχάνημα ακόμη και σε ένα στατικό ποδήλατο γυμναστικής - θα αυξήσει τον αριθμό των θερμίδων που θα καούν.